Ana sayfa › Klinik Rehber › Karaciğer Sirozu

HEPATOLOJI

Karaciğer Sirozu

Kılavuz temelli klinik özet · Son içerik güncellemesi: Mayıs 2026 · Kanıt tabanı

Bu sayfa hekimler ve sağlık profesyonelleri için hazırlanmış bir klinik karar destek özetidir; hasta bilgilendirmesi veya tedavi önerisi değildir ve hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı Yaklaşım

Şüphe - Hasta Başında İlk Ayrım

Siroz şüphesinde ilk soru tanı ismi değil, evredir: hasta kompanse mi, dekompanse mi?

Trombosit düşüklüğü, splenomegali, nodüler karaciğer, kollateral damar, asit, düşük albumin, yüksek INR, kronik HBV/HCV, alkol, MASLD/MASH, PBC/PSC veya otoimmün hepatit öyküsü varsa siroz yolu açılır.

Asit, varis kanaması, HE, sarılık, SBP, HRS-AKI veya hızlı klinik kötüleşme dekompansasyondur; aynı gün yatış/hepatoloji/transplant uygunluğu düşünülür.

Yeni siroz tanısı alan hastada aynı gün dört plan yazılır: etiyoloji tedavisi, portal hipertansiyon/varis stratejisi, HCC taraması, asit-HE-SBP riski.

Açıklanamayan trombositopeni + splenomegali, karaciğer testleri çok bozuk olmasa bile ileri fibrozis/portal hipertansiyon açısından ciddiye alınır.

İlk Paket - Ne İsteyelim?

Laboratuvar: hemogram-trombosit, AST, ALT, ALP, GGT, total/direkt bilirubin, albumin, PT/INR, kreatinin/eGFR, sodyum, potasyum, glukoz.

Etiyoloji: HBsAg, anti-HBc, anti-HCV/HCV RNA, ferritin + transferrin satürasyonu, ANA/ASMA/IgG, AMA/IgM, alkol öyküsü/PEth uygunluğu, MASLD/MASH metabolik riskleri.

Görüntüleme: abdomen USG + portal ven Doppler; nodül veya HCC şüphesinde dinamik kontrastlı karaciğer MR ya da multiphasic BT.

Fibrozis/portal hipertansiyon: FIB-4/APRI hesapla; VCTE/FibroScan veya uygun merkezde MR elastografi ile LSM ölç.

Asit varsa tanısal parasentez: hücre sayımı/PMN, albumin, total protein ve kültür; kültür örneği yatak başında kan kültürü şişesine ekilir.

Tanı

Kompanse mi, Dekompanse mi?

İlk ayrım

Durum	Hasta başı bulgu	İlk karar
Kompanse siroz / cACLD	Asit, varis kanaması, HE ve belirgin sarılık yok; trombosit düşük, LSM yüksek, nodüler karaciğer veya varis riski olabilir.	Ayaktan yönetilebilir ama HCC taraması, CSPH/varis kararı, etiyoloji tedavisi ve 3-6 ay takip planı aynı gün yazılır.
Dekompansasyon	Asit, varis kanaması, HE, SBP, HRS-AKI, ilerleyen sarılık veya belirgin koagülopati.	Yatış, komplikasyon tedavisi, transplant/hepatoloji değerlendirmesi; yalnız rutin poliklinik kontrolüne bırakılmaz.
ACLF / ağır kötüleşme	Enfeksiyon, AKI, hipotansiyon, laktat/asidoz, ağır HE, hızla artan bilirubin/INR veya çoklu organ yetmezliği.	Yoğun bakım ve transplant merkeziyle erken görüş; tetikleyici enfeksiyon/kanama/toksin/PVT aynı anda aranır.

Sirozda fizik muayene geç bulgu verebilir; tanı ve evre klinik, laboratuvar, görüntüleme ve NIT sonuçlarının birlikte okunmasıyla konur.

Dekompanse hastada 'önce tanıyı kesinleştirelim' diye komplikasyon tedavisi geciktirilmez.

Non-invaziv Fibroz Testleri - FIB-4 / APRI Hesapla

FIB-4 pratik ilk tarama testidir; yaş, AST, ALT ve trombosit ile hesaplanır. APRI destekleyicidir ama tek başına FIB-4 kadar güçlü değildir.

FIB-4 <1.3 ileri fibrozis açısından düşük risk lehinedir; 65 yaş üstünde düşük risk eşiği pratikte <2.0 olarak yorumlanabilir.

FIB-4 1.3-2.67 gri alandır; VCTE/FibroScan, ELF veya MR elastografi ile ikinci basamak doğrulama gerekir.

FIB-4 >2.67 ileri fibrozis olasılığını artırır; elastografi, portal hipertansiyon bulguları ve hepatoloji değerlendirmesiyle siroz/cACLD yolu açılır.

APRI <0.3 anlamlı fibrozisi dışlamaya yardım eder; APRI >1 ileri fibrozis olasılığını artırır, >=2 siroz lehine daha güçlü kabul edilir.

Akut hepatit, kolestaz, kas hasarı, çok yüksek AST/ALT, sepsis veya geçici trombosit düşüklüğünde FIB-4/APRI olduğundan yüksek çıkabilir; klinik sakinleşince tekrar değerlendir.

Elastografi / LSM - Sonuca Göre Yol

LSM ile pratik yorum

Sonuç	Yorum	Ne yapalım?
LSM <5 kPa	Normal aralık lehine.	Risk faktörü varsa etiyolojiye göre periyodik FIB-4; aktif siroz izlemi gerekmez.
LSM <10 kPa	cACLD genellikle dışlanır.	Metabolik/viral/alkol riskini tedavi et; FIB-4 ve karaciğer panelini 1-2 yıl içinde veya risk yüksekse daha erken tekrarla.
LSM 10-15 kPa	cACLD düşündürür ama tek başına kesin değildir.	FIB-4, trombosit, USG/Doppler ve etiyolojiyle birlikte oku; 6-12 ay içinde tekrar/ELF/MR elastografi veya hepatoloji.
LSM >15 kPa	cACLD kuvvetle olası.	Siroz/cACLD yolu: HCC taraması, Baveno VII ile CSPH/varis kararı, etiyoloji tedavisi ve düzenli takip.
LSM >=20-25 kPa + trombosit <150 bin	CSPH olasılığı artar.	NSBB uygunluğu ve EGD ihtiyacı Baveno VII mantığıyla değerlendirilir.
LSM >=25 kPa	CSPH için güçlü non-invaziv kanıt.	Kontrendikasyon yoksa NSBB özellikle carvedilol düşün; NSBB kullanılamıyorsa EGD planla.

VCTE sonucunu aç, tok karnına çekim, aktif hepatit, belirgin kolestaz, sağ kalp yetmezliği/hepatik konjesyon ve obezite ölçümü bozabilir.

MR elastografi <2.9 kPa düşük fibrozis lehine, >3.9 kPa ileri fibrozis lehine yorumlanabilir; VCTE başarısız/uyumsuzsa iyi ikinci basamaktır.

Elastografi sonucu görüntüleme ve laboratuvarla çelişirse tek rakama bağlanma; aynı koşullarda tekrar, alternatif NIT veya seçilmiş hastada biyopsi düşün.

Baveno VII - CSPH / Varis Kararı

Baveno VII, kompanse hastada LSM + trombosit ile CSPH ve EGD ihtiyacını pratikleştirir.

LSM <15 kPa ve trombosit >=150 bin ise CSPH olasılığı düşüktür; yıllık LSM/trombosit izlemi yeterli olabilir.

LSM <20 kPa ve trombosit >150 bin ise yüksek riskli varis olasılığı düşüktür; NSBB başlanmayan hastada EGD ertelenebilir, yıllık yeniden değerlendir.

LSM >=25 kPa veya görüntü/endoskopide portal hipertansiyon kanıtı varsa CSPH kabul edilir; kontrendikasyon yoksa NSBB ile dekompansasyon/varis kanaması riski azaltma hedeflenir.

Dekompanse siroz, aktif/önceki varis kanaması, NSBB kontrendikasyonu, trombosit düşüklüğü ve LSM yüksekliği varsa EGD geciktirilmez.

NSBB alan kompanse hastada sırf tarama için EGD her zaman şart değildir; ancak kanama öyküsü, intolerans, dekompansasyon veya belirsiz risk varsa endoskopi planlanır.

Etiyoloji - Tanıyı Boş Bırakma

Viral: HBV fazı ve tedavi endikasyonu, HCV RNA ve tedavi uygunluğu netleştirilir; dekompanse sirozda HCV proteaz inhibitörü içeren rejimler kullanılmaz.

Alkol ilişkili hastalık: günlük miktar, son kullanım, yoksunluk riski, PEth uygunluğu ve bağımlılık tedavisi aynı dosyada planlanır.

MASLD/MASH: diyabet, obezite, dislipidemi, hipertansiyon, uyku apnesi ve sarkopeni değerlendirilir; fibrozis riski NIT ile izlenir.

Otoimmün/kolestatik: ANA, ASMA, IgG, AMA, IgM, MRCP ve gerekirse biyopsi ile AIH, PBC, PSC ve overlap ayrılır.

Metabolik/genetik: ferritin-TSAT, Wilson parametreleri, A1AT ve aile öyküsü yaş/klinik bağlama göre seçilir.

Başlıca Kaynaklar

Kullanıcının sağladığı siroz destek metni.
Baveno VII consensus on portal hypertension, Journal of Hepatology 2022 / PMC: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11090185/
EASL Clinical Practice Guidelines on non-invasive tests for liver disease severity and prognosis, 2021: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9380759/
AASLD Back to Basics: Outpatient Management of Cirrhosis, 2024: https://www.aasld.org/liver-fellow-network/core-series/back-basics/back-basics-outpatient-management-cirrhosis
AASLD Practice Guidance: Ascites, SBP and HRS, updated 2021: https://www.aasld.org/practice-guidelines/diagnosis-evaluation-and-management-ascites-spontaneous-bacterial-peritonitis

Tam kanıt tabanı için kaynakça sayfasına bakın. CNS Gastro adı geçen kuruluşlarla bağlantılı değildir; adlar yalnızca atıf amaçlıdır.

Bu başlığın tamamı — skorlar, hesaplayıcılar ve dinamik semptom motoruyla — uygulamada.

Çevrimdışı çalışır; nöbette internetsiz erişilir. Ücretsiz başlayın, dilediğinizde Pro'ya geçin.

Uygulamada aç Planları gör

İlgili Skor Hesaplayıcıları

İlgili Acil Algoritmalar

Aynı Kategoride

Ana sayfa · Klinik Rehber · Skor Hesaplayıcıları · Kaynakça · Gizlilik · info@cns-gastro.com

Mesafeli Satış · İade ve Cayma · Teslimat · Hesap Silme